Kaeru allir

Thessi vika er buin ad vera faranlega steikt. Komum hingad um nott a laugardegi. Thad beid okkar litid fjolskydlduhotel i Kato Stalos, sem er naesta baejarfelag fra Hania. Thetta er afar latlaust hotel med tiu ibudum sem aedislega fyndin fjolskyldaser um. Hoelmamman er horkukjellinbg sem ser um allt, krakkarnir hennar hjalpa henni stundum en pabbinn er bara tharnaeinsog illa gerdur hlutur. Fengum svona studio ibud med rumum og sofa og litlu badherbergi. Eg var alveg i spreng thegar eg kom inn a hotelid og dreif mig a klosettid. Thegar eg lyfti setunni heyrdi gudgeir fram "OOOOJJJJJJJ". Helvitis setan var tha ordin vidbjodselga grof og limkennd af ofnotkun og gifurlegt magn skapahara fast vid. Somu sogu var ad segja um rumin okkar sem greinilega var ekki buid ad skipta a rumunum thvi tharvar allt i harum lika. Vid kolludum til hotelstyruna (tharna var klukkan tvoad nottu) og gudgeir sa um ad rifa kjaft vid hotelmommuna sem skildi hvorki stakt or[ i ensku ne hvad thad var eiginlega sem vid vorum svona oanaegd med.Thad endadi med thvi ad hun kalladi son sinn til semtaladibetri ensku. Thau lofudu ad skipta a setu naesta manudagogskiptu a rumunum. Svo allur sunnudagurinn leid an klosetts. A manudagsmorgun komu thau inn til okkar med stortpappaspjald. Vid veltum fyrir okkur hvurn andskotann thau voru ad gera med thetta. Tekur kjellingin ekki upp tusspenna, opnar klosettid og krotar utlinur klosettsetunnar a spjaldid til ad sjA hvada staerd hun thurfti ad kaupa, hahahaha. Sidan hefur allt verid frabaert.

Moskitoflugurnar hafa etid okkur lifandi svona fyrstu vikuna. Vid erum nu alvopnud med allskyns eitursprey. Fyrst spreyjudum vid svo mikid ad vid gatum ekki sofid fyrir eiturgufum og fengum sart i hals og augu.

Forum ad ganga Samaria gljufrin sem er alveg otrulega flott, en faranlega heitt. FOruma jet ski i gaer og i kofun i dag. VOda voda geman. Amorgun er svo San TORINI ferd...vei!

Ahhhh hvad lifid er ljuft, en djofull er erfitt ad skrifa a utlensku lyklabordi! Erum buin ad vera i viku og enn ekki buin ad adlagast hitanum. forum i vatnsrennibrautagard i dag, voda voda gemen, gudgeir rustadi mer i gokarti, eeeenn.... thad voru nokkrir fullir skotar i gokartinu og erna spaeladi tha alla og gaurarnir hugsudu ,,I dag er dagurinn sem eg var tekinn i reeeeskeeeedid af kvenmanni". Og tha hugsadi Erna: ,,aaawwwwwwwwwwwright, 2-0 fyrir mer". I kvold forum vid a kritverskan stad sem heitir ariadne, sem eins og laerdir menn vita er audvitad unga konungsdottirin sem hjalpadi honum pentheifi ad drepa minotaurusinn. Thar aetladi Erna ad syna Gudgeiri hvernig alvoru sverdfiskur bragdadist (hafandi bragdad dyrindis sverdfisk i rom). Kom tha uppa daginn ad helfvitis fiskurinn var frosin vara en ekki ferskur og djofull var hann vondur! Thad for thvi svo ad okkur var faerdur i skadabaetur raki (sem er thjodarstaup landans og bragdast eins og spritt) og audvitad: vanilluis.... en eins og einhverjir kannski vita ma eg bara ekkert borda is af thvi ad eg er med othol fyrir mjolk. Vid staupudum i okkur rakiid og drullum okkur ut af thessum helvitis stad. Thegar vid vorum alveg ad koma ad gotunni komum vid auga a sjonvarp sem spiladi auglysingu fra stadnum og akvadum i biturleika okkar ad slokkva a sjonvarpinu muhahahha. Thetta gerdum vid fyrir framan par a fimmtugsaldri sem gaf okkur gott hornauga, og vid hlogum, haha. Erum buin ad gera svo margt en timminn a netkaffinu er buinn!

frekari frettir sidar!

Þú ert búinn að gera út af við hana mömmu!!! Heldurðu ekki að það hefði verið 
nógu slæmt fyrir hana að hlusta á flautuleikarana, bumbuslagarana og 8 feitu 
mjaltaKELLINGARNAR djöflast úti í garði allan sólarhringinn?! Og nú hafa vinir 
þínir 11 álfar stökkvandi bæst í hópinn. 

Ég skal finna þig í fjöru!!

Heyrðu mig nú feitabollan þín! Ég vona að þú verðir ofsóttur af þessum 10 
flautandi  flautuleikurum sem þú sendir okkur í gærkvöldi og í ofanálag eru 
þessir óstöðvandi  bumbuslagarar trommandi dag og nótt. Við mamma getum 
ekkert sofið, og ekki  bætti nú úr skák að 8 feitu mjaltakonurnar voru syngjandi 
 dansandi með þeim,  sko ég meina það sko, þetta er to much, þú skalt fá þetta
 borgað!

Jahh...ef það er einhverntímann tími til þess að skvetta vel af brennivíni í mjólkurglas þá er það núna..."Þura er komin heim"!!

Hlustaðu nú ófétið þitt! Það er nóg af illum öndum hérna í húsinu nótt og dag, 
án þess að þú þurfir að senda okkur níu snaróða bumbuslagara. Átta feitu 
mjaltakonurnar eru búnar að reka mömmu út úr hennar eigin eldhúsi og borða 
allt sem tönn á festir. Ég vara þig við!

Þinn óvinur Skrámur!!!

Jóli! 
Hver gefur þér eiginlega leyfi til að senda okkur 8 feitar mjaltakonur? 
Ja mér er bara spurn. Og beljurnar þeirra ruddust inn í garðinn okkar og 
eyðilögðu öll rósabeðin hennar mömmu. Svanirnir gerðu innrás í stofuna 
og átu hárkolluna hennar mömmu og hún drekkur nú eina Whisky á dag 
með 60 grömmum af róandi ... Ég er mjög svekktur út í þig!

Jóli!  Þetta er ekkert fyndið hjá þér lengur! 7 syndandi hvítir svanir, það gæti  svosem verið voða rómó í bíó en ekki í baðherberginu á lítilli íbúð. Við komumst  ekki lengur á klóið, því svanirnir eru allveg trylltir og ráðast á hurðina í hvert skipti  sem við reynum að komast inn. Ef þetta heldur svona áfram þá förum við  mamma  að lykta jafn illa og teppið í stofunni. Hættu að senda þetta er ekki  sanngjarnt.

Jóli! 
Hvað ertu að reyna að gera okkur eiginlega? Það er ekki það að við kunnum ekki 
að meta gjafmildi þína en þessar 6 gæsir sem þú sendir voru næstum því búnar 
að gera út af við syngjandi þrestina. Og svo verptu þær eggjum sínum ofan á 
hausinn á dýralækninum og reikningurinn var 2.500 krónur fyrir utan söluskatt. 
Mamma bryður nú 60 grömm af róandi á dag og talar við sjálfa sig. Þú verður að
skilja mig!

Skrámur!

Kæri jóli. 
Ertu orðinn kolklikk maður? 5 gullhringir?! Þegar pakkinn kom var ég 
skíthræddur um að þetta væru fleiri fuglar, því að lyktin í stofunni er orðin 
ógeðsleg. En ég vil ekki vera vanþakklátur í þinn garð. 

Þinn Skrámur

Kæri jóli. 
Þú hlýtur að ekki að hafa fengið bréfið frá mér, víst þú sendir okkur 
fjóra syngjandi þresti, það varð allt brjálað og reikningurinn frá dýralækninum 
1.300 krónur. Og mamma er á róandi......Ég veit þú villt okkur vel.

Þin vinur Skrámur

Kæri jóli. Við hljótum að vera efst í huga þér þessi jól. Ég var rétt búinn að líma 
frímerkið á bréfið til þín, þegar þrjú frönsku hænsnin bárust okkur, það kom upp
smá misskilningur á milli dúfnanna og hænsnanna, þannig að við þurftum að 
senda aftur eftir dýralækninum og reikningurinn var 650 krónur í þetta skiptið. 
Mamma varð nú soldið svekkt, ég verð nú að segja það. Og þegar fuglarnir 
kúkuðu ofan á hausinn á henni þegar hún var að horfa á sjónvarpið, þá fauk nú 
soldið í hana sko. 

Þakka þér vinsemdina, þinn Skrámur! 

Kæri jóli. 
Ég get ekki útskýrt hvað við vorum hissa að heyra frá þér aftur! 
Og fá að gjöf 2 dúfur til viðbótar, þú ert svo góður. Í fyrstu var fuglinn eitthvað 
afbrýðissamur út í dúfurnar og þau slógust mjög mikið kvöldið sem dúfurnar 
komu. Við urðum að senda eftir dýralækninum og reikningurinn var 350 krónur. 
Mamma er búin að jafna sig og dúfurnar og páfuglinn horfa saman á sjónvarpið úr
 perutrénu. 

Þinn einlægur Skrámur

Varð að komast til botns í þessu máli. Fann góða grein á Vísindavefnum sem er einkar áhugaverð:

Það er alltaf erfitt að sannprófa hvaða gerð þjóðvísu sé ‘rétt’. Yfirleitt voru vísurnar ekki skráðar á blað fyrr en þær voru orðnar aldagamlar og höfðu brenglast í minni kynslóðanna á ýmsa lund. Því er ekki víst að elsta uppskriftin sé endilega réttust.

Elsta skrásetta gerð vísunnar sem spurt er um er frá Hornströndum á miðri 19. öld:

Jólasveinar ganga um gólf
og hafa staf í hendi.
Móðir þeirra sópar gólf
og strýkir þá með vendi.
Skarpan hafa þeir skólann undir hendi.

Ekki er hægt annað en að verða svolítið veikur fyrir þessari gerð, einmitt vegna þess hvað rím og stuðlasetning eru óregluleg og sumt í henni torráðið. Enginn virðist hafa reynt að laga hana til. Hún birtist í dönsku tímariti árið 1851 og kom því ekki fyrir sjónir almennings á Íslandi. Rúmum hundrað árum seinna kunni þó kona frá Hornströndum f. 1902 vísuna svona:

Jólasveinar ganga um gólf
og hafa staf í hendi.
Móðir þeirra sópar gólf
og flengir þá með vendi
en í því skreppur skjóðan undan hendi.

Þetta bendir til þess að vísan hafi geymst í áþekkri gerð á þessum slóðum.

Hálfri öld eftir að vísan var fyrst skráð, árið 1898, gaf Ólafur Davíðsson út Íslenzkar þulur og þjóðkvæði. Hjá honum er hún svona:

Jólasveinar ganga um gólf
með gyltan staf í hendi.
Móðir þeirra sópar gólf
og strýkir þá með vendi.

Fleiri afbrigði þessarar gerðar hafa fundist og ber þar helst á milli hvort móðirin flengir, hýðir, siðar eða strýkir syni sína. Hér mætti láta sér detta í hug að einhver hafi viljað lagfæra stuðlasetninguna og gert staf jólasveinanna gylltan hversu trúlegt sem það væri í hreysi þeirrar fjölskyldu. Reyndar er ekki hægt að útiloka að hér sé um einhverja aðra jólasveina að ræða en þá sem við erum vön að telja syni Grýlu og Leppalúða. Rannsóknir hafa leitt í ljós að fleiri en einn hópur jólasveina hafa verið á kreiki.

Gerð Ólafs Davíðssonar kom fyrir augu fleiri Íslendinga en sú frá Hornströndum. Hvorki sést hún þó í stafrófskverum, lestrarbókum né barnablöðum á fyrstu áratugum 20. aldar. Í barnablaðinu Æskunni á jólum 1927 birtist loks lag við vísuna eftir Sigvalda Kaldalóns, en það virðist ekki hafa náð neinum vinsældum.

Árið 1981 varpaði Helgi Hálfdanarson fram þeirri tilgátu í Morgunblaðinu að jólasveinavísan kynni upphaflega að hafa verið eitthvað á þessa leið:

Jólasveinar ganga um gátt
með gildan staf í hendi
móðir þeirra hrín við hátt
og hýðir þá með vendi.

Hér er bragfræðin komin í lag og heimilisbragurinn orðinn öllu sennilegri en engin forn heimild hefur fundist að þessari gerð.

Af framansögðu má ljóst vera að ekki er til einfalt svar við spurningunni um réttan texta. Við höfum að minnsta kosti þrjá möguleika og verðum blátt áfram að láta smekk ráða.

Árni Björnsson,

dr. phil. í menningarsögu

Afar áhugavert. Ég treysti Helga. Hann veit hvað hann syngur kallinn.

Jæja, jólin komin á Gullborg. Þetta er rosalega spes en einstaklega skemmtilegt. Ég er eiginlega að endurupplifa æskujólin, það er að segja upplifa hvernig maður upplifði jólin sem barn í gegnum litlu elskurnar á deildinni minni. Syngjandi með þeim öll þessi gömlu barnajólalög, föndra jólaskraut, baka myndapiparkökur og svona. Þau eru auðvitað svo ung, 1-2ja ára, að núna eru þau fyrst að uppgvöta svo mikið og fatta hvað t.d. jólasveinninn er og læra lögin sem er voðalega krúttlegt. Það biðja um að fá að syngja "Jólaseina átta" (Jólasveinar einn og átta), "Jólaseina sóp'gólf" (Jólasveinar ganga um gólf(móðir þeirra sópar gólf)), "Adda adda" (Adam átti syni sjö) og fleira. Svo reyna þau að syngja með og sum eru afar dugleg.

Í samveru í salnum á föstudaginn var verið að syngja Jólasveinar ganga um gólf. Ég söng það náttúrulega eins og okkur var kennt það : "upp á stól stendur mín kanna". Það varð allt vitlaust í stúdíóinu. Eldri skvísurnar (sem eru þó ekki nema um fertugt) vildu meina að það væri "upp á hól stend ég og kanna". Hvaða eindæmis vitleysa er þetta hugsaði ég með mér. Nú ég fór heim stórhneyksluð á þessu og ber þetta undir föður minn, hver er afar fróður um íslenska söngtexta. Þá segir hann að þetta sé hárrrrrrétt hjá þeim, að það sem við kunnum og okkur var kennt sé afbökun af upprunalega textanum sem er svona:

Jólasveinar ganga um gátt
með gildan staf í hendi
móðir þeirra hrín við hátt
og hýðir þá með vendi.
Uppá hól stend ég og kanna.
Níu nóttum fyrir jól þá kem ég til manna.

Þá hugsaði ég njáááá, auðvitað er miklu rökréttara að hún Grýla sé að fara upp á hól til þess að kanna t.d. hvort það séu feitar kindur í haganum eða kanna hvort Leppalúði sé ekki að koma heim eða e-ð í staðinn fyrir að kannan sé uppá stól. Ég meina, hver geymir könnuna sína uppá stól. Og svo sló það mig og ég fylltist skelfingu. Ætli það sé þetta sem er að verða um orðið hönd. Hér er hendi um hendi frá hendi til handar sé bara afbökun og næstu kynslóð finnist alveg æðislega fáránlegt að mín kynslóð (eða þær fáu hámenntuðu hræður sem kunna enn almennilega íslensku) tali um hönd, hönd, hendi, handar!?! A.m.k. berst ég harkalega fyrir því að þetta fagra orð verði varðveitt í sinni "upprunalegu" mynd og er dugleg við að heilaþvo litlu 1-2 ára englana´mína sem hafa sum hver varla vit á að segja mamma.

Eftir þessa vitneskju syng ég hóls-textann manna hæst í söngstund!